05/07/2011 - Galungan & Kuningan
Galungan & Kuningan
Van 6 tot 16 juli
Elke 210 dagen nodigen de Balinezen hun voorouders uit om naar de aarde af te dalen, voor de viering van de triomf van Het Goede over Het Kwade…
Eeuwen geleden, zo gaat de legende, werd Bali geregeerd door de wrede, goddeloze reus MAYADENAWA, die religieuze festivals verbood, tempels liet neerhalen en iedereen die de Hindu-goden vereerde, liet bestraffen. Tijdens zijn tirannie heerstten pest en hongersnood over het eiland: oogsten verkommerden, rivieren droogden op en de bevolking ging gebukt onder de vele ontberingen.
INDRA, God der Stormen en Oorlogen, verhoorde echter de gebeden van de lijdende eilanders, en daalde met een groot leger naar de aarde af om Mayadenawa te verslaan. Vele verschrikkelijke veldslagen waren het gevolg, maar uiteindelijk werd de reus in het nauw gedreven en tenslotte gedood aan de bron van de Petanu-rivier in de heuvels van Gianjar. Hij stierf een gruwelijke dood op Hari Rabu (=woensdag) van de 11de week in de Balinese Saka-kalender van 210 dagen, een datum die vandaag de dag herdacht wordt met het GALUNGAN festival.
GALUNGAN doet qua belang voor het spirituele leven van de Balinees enkel onder voor het Hindu nieuwjaar, Nyepi, en wordt dikwijls vergeleken met Kerstmis. Dit jaar, in 2011 volgens Westerse termen, start Galungan op 6 juli. Het zijn vrolijke dagen, die beheerst worden door feesten, optochten en familiebezoeken. Galungan is echter ook en vooral een heilige periode, tijdens welke de Balinezen hun goden en vergoddelijkte voorouders uitnodigen om af te dalen naar de aarde, en mee te vieren aan deze overwinning van Het Goede over Het Kwade, en aan de Schepping van het Universum.
De voorbereidingen beginnen reeds twee weken voordien, als zowat iedereen op Bali aan het koken slaat, versieringen aanbrengt en zijn of haar mooiste kleding klaarmaakt. Tegen de tijd dat Galungan-dag aanbreekt, is elke straat afgezoomd met zachtjes wiegende “penjor” bamboepalen, behangen met fruit, rijst en gebakjes: men zegt wel eens dat dit de tijdelijke verblijfplaatsen zijn voor de bezoekende goden en voorouders. Alle tempelaltaren zijn afgedekt met ceremoniële matten, geweven van palmbladeren (=lamak). Bij zonsopgang weerklinkt alom tromgeroffel, en hele families rukken uit naar hun dorpstempels om te bidden, massale offers te brengen en gezegend te worden met heilig water. Optochten van en naar de tempels nemen de hele dag in beslag, en de dorpsstraten vullen zich met dansgroepen, hanengevechten, schaduwpoppenspelen en de betoverende klanken van de gamelan muziek. De festiviteiten groeien naar een climax tegen de avond, met overvloedige feestmaaltijden en nog meer dans, zang en muziek.
De dag na Galungan, heet GALUNGAN MANIS (=Zoete Galungan), en dit is hét moment om familie en vrienden te gaan bezoeken. De hele picnic-sfeer op het eiland duurt een volle 10 dagen tot KUNINGAN, dit jaar op 16 juli. Dit is een andere feestdag waarop de Balinezen afscheid nemen van al die bezoekende goden en geesten van de voorouders, iets wat zeer nauwkeurig moet uitgevoerd worden wil men niet de rest van het jaar geplaagd blijven door spokende achterblijvers ! Het is op deze KUNINGAN-dag (kuning = geel), dat alle straten op Bali met families op motorfietsjes rijden: papa voorop in wit vest met een mooie goudgele saput over zijn sarong, mama achterop in amazonezit in gele kebaya en met zilveren offerschalen, en één of meerdere kleintjes geklemd tussen de groten !
Dit is natuurlijk een wonderbaarlijke tijd om op Bali te verblijven. Hoewel het verkeer op zijn drukst zal zijn, belooft het bezoek aan elk dorp een waardevolle en unieke ervaring te zijn en de gelegenheid bij uitstek om aan den lijve te ondervinden waarom de Balinese gastvrijheid zo befaamd is. Men dient er wel rekening mee te houden, dat op de feestdagen zelf de meeste banken, kantoren en winkels gesloten zullen zijn.
Vergeet ook nooit dat u te gast bent in een ander land, met andere gewoonten en een andere cultuur. Houd daarom rekening met de gevoelens van de inlandse bevolking, en vraag steeds toestemming vooraleer u tempels of familieschrijnen betreedt. De lokale etiquette vereist bovendien dat u zich waardig kleedt, en daarbij is het bedekken van de knieën en de schouders essentieel. Het ideaal is natuurlijk een sarong (=lendendoek tot over de knieën) te dragen, maar ook een lange broek en hemd met lange mouwen zijn zeker aanvaard. In elk geval horen zowel de dames als de heren OOK een SJERP rond de heupen te dragen bij het betreden van welke tempel dan ook.
De Balinese houding tegenover elk facet van het dagelijkse leven is diep doordrenkt met het geloof, het BALINISME. Als attente gast houdt u zich verder dan ook het beste aan de volgende eenvoudige regeltjes:
• Raak nooit het hoofd van kinderen of volwassenen aan: het hoofd is namelijk uiterst “heilig”, als hoogste plaats van het lichaam. Het is daarentegen wel heel normaal om een schouderklopje te geven als blijk van uw affectie en u mag zich vereerd voelen als een Balinees u op een gelijkaardige wijze behandelt.
• De Balinezen zijn een terughoudend en vredelievend volk: ze beschouwen openlijke woede of getoonde frustratie als uiterst onbeleefde tekenen van barbaarsheid.
• Wees discreet bij het fotograferen of filmen van mensen, voornamelijk tijdens hun dagelijks bad in de rivieren, ponden en bronnen.
• De Balinezen hebben een heel geraffineerde en gevarieerde gastronomie, die zij graag laten proeven door geëerde gasten. U zou al snel gevoelige snaren raken indien u hun uitnodigingen afslaat, om nog maar te zwijgen van het culinaire buitenkansje dat u mist.
Tenslotte danken wij u voor het overwegen van deze enkele beleefdheden tegenover de vriendelijke inwoners van het paradijselijke Bali, en wensen wij u alvast een heel aangenaam verblijf en...
Selamat Hari Raya Galungan dan Kuningan !